Znasz to uczucie, gdy po długim dniu w skole, pełnym multimedialnych prezentacji, sprawdzania dziennika elektronicznego, odpisywania na maile i wysyłania zdjęć z wycieczki klasowej, wychodzisz na świeże powietrze i w końcu czujesz spokój? To jest właśnie ten moment oddechu, którego tak bardzo potrzebujemy.
Tak się składa, że już 10 lutego obchodzimy Dzień Bezpiecznego Internetu. To fantastyczna okazja, abyśmy wspólnie z naszymi uczniami zatrzymali się na chwilę i zastanowili: co tak naprawdę czyni naszą obecność w sieci bezpieczną? Odpowiedź może być zaskakująca: kluczem do bezpieczeństwa online jest nasza kondycja IRL.
- Co to właściwie jest to IRL?
- Bezpieczeństwo to nie tylko filtry, to także uważność
- Kolejny skutek uboczny cyfrowego świata – FOMO
- Dlaczego doświadczenia IRL są kluczowe?
- Jak świętować Dzień Bezpiecznego Internetu? 5 pomysłów na dzień IRL dla szkół i przedszkoli
- No i na koniec
- Chcesz lepiej poznać świat swojego dziecka?
Co to właściwie jest to IRL?
Jeśli kiedyś rzuciłeś okiem na czat swoich uczniów albo podsłuchałeś ich rozmowy na przerwie (oczywiście w celach tylko poznawczych!), prawdopodobnie spotkałeś się z tym skrótem. IRL to akronim od angielskiego zwrotu In Real Life, co oznacza po prostu „w prawdziwym życiu”.
“Spotkajmy się IRL”, “On wygląda inaczej IRL” – to są frazy, które dla dzieci urodzonych po 2010 roku stają się naturalnym elementem języka. Pokolenie Alfa to pierwsza generacja, która nie zna świata bez smartfona. Dla nich internet nie jest wyborem – on po prostu „jest”. Być może te dzieciaki i stawiają na cyfryzację, ale daleko im do bycia wyłącznie cyfrowymi. Według przeprowadzonych badań (np. przez GWI) zauważalna jest zmiana w sposobie spędzania wolnego czasu przez młode pokolenia. I wygląda na to, że pokolenie Alfa ochotniej bawi się IRL (w prawdziwym życiu).
Coraz większą popularnością wśród dzieci i młodzieży cieszą się spotkania ze znajomymi w weekendy, piesze spacery czy gry na świeżym powietrzu. A gry planszowe są częściej preferowane w grupie znajomych niż konsole do grania. W dodatku chodzenie do kina znów jest fajne i częściej wybierane niż obejrzenie tego samego filmu na platformie streamingowej.
Źródło: https://www.gwi.com/blog/gen-alpha-characteristics
Bezpieczeństwo to nie tylko filtry, to także uważność
Jednak bez względu na wzrost popularności analagowych form spędzania wolnego czasu, praca z pokoleniem Alfa niestety często staje się walką o ich uwagę. Technologiczna biegłość tych dzieciaków ma swoją cenę. Oni dorastają w świecie „nieustannego włączenia”. Dla nich internet nie jest narzędziem, do którego się „wchodzi” – on jest jak powietrze, jest wszędzie. To powoduje, że ich uwaga jest rozproszona, a potrzeba natychmiastowej gratyfikacji – ogromna. To właśnie tutaj rodzą się największe zagrożenia: od cyberprzemocy po bezrefleksyjne uleganie trendom. Jako nauczyciele widzimy to codziennie: trudniej im skupić się na dłuższym tekście, a tradycyjne metody nauczania czasem wydają im się „za wolne”.
Kolejny skutek uboczny cyfrowego świata – FOMO
Z cyfrowym dzieciństwem wiąże się jeszcze jedno ważne pojęcie: FOMO (Fear of Missing Out), czyli lęk przed tym, że coś nas ominie. Nawet u najmłodszych dzieci obserwujemy niepokój, gdy nie mają dostępu do urządzenia. Boją się, że ominie je nowa gra, wiadomość na grupie klasowej czy trend na TikToku.
FOMO sprawia, że dzieci są w stanie ciągłego czuwania. To obciąża ich układ nerwowy, utrudnia zasypianie i buduje poczucie, że „prawdziwe życie” dzieje się gdzieś indziej – tam, wewnątrz ekranu. Dlatego naszą rolą – nauczycieli i rodziców – jest pokazanie im, że najpiękniejsze rzeczy dzieją się właśnie tutaj, IRL.
Dlaczego doświadczenia IRL są kluczowe?
Dlaczego tak bardzo upieram się przy tym „świecie na żywo”? Ponieważ rozwój dziecka nie odbywa się w pikselach.
- Rozwój poznawczy: Nic nie zastąpi dotykania kory drzewa, lepienia z gliny czy przelewania wody. Silny, stymulowany wielozmysłowo mózg to mózg, który lepiej radzi sobie z filtrowaniem informacji w internecie.
- Rozwój emocjonalny i społeczny: IRL uczymy się empatii. Widzimy smutek w oczach kolegi, słyszymy drżenie głosu, uczymy się odczytywać mowę ciała. Dziecko potrafiące współczuć „na żywo” rzadziej staje się sprawcą hejtu.
- Dobrostan psychiczny: Odłożenie telefonu to szansa na wejście w stan JOMO (Joy of Missing Out), czyli radości z tego, że nic nie musimy śledzić. To najlepsza tarcza przed cyfrowym przebodźcowaniem.
Jak świętować Dzień Bezpiecznego Internetu? 5 pomysłów na dzień IRL dla szkół i przedszkoli
Słuchajcie, zróbmy z tej okazji coś odważnego 10 lutego! Wyłączmy na chwilę interaktywne tablice i zaprośmy dzieci do wspólnej przygody w świecie analogowym. Pokażmy im, że bezpieczna sieć to taka, z której potrafimy wyjść.
- Szkolna kawiarenka gier planszowych na przerwach: Zamiast Minecrafta na komputerze zbudujmy coś na dywanie! Gry planszowe, karty czy stare dobre statki to doskonały trening cierpliwości i uważności.
- Warsztaty “Nuda jest kreatywna”: Zaprośmy dzieci do działań manualnych. Może to być wspólne gotowanie, robienie karmników dla ptaków czy malowanie wielkiego muralu na szarym papierze rozłożonym na korytarzu. Chodzi o to, by poczuć strukturę materiałów i zobaczyć realny efekt swojej pracy.
- Messenger offline: Ustawcie na korytarzu kartonową skrzynkę. Niech uczniowie i nauczyciele piszą do siebie krótkie, miłe liściki na papierze. To uczy doceniania relacji poza ekranem.
- Lekcje “pod lupą”: Niezależnie od przedmiotu, spróbujcie wyjść z sali. Uważność, której uczymy się obserwując przyrodę, bezpośrednio przekłada się na ostrożność w świecie cyfrowym.
- Turniej Sportowy „Oldschool”: Skakanki, gra w gumę, klasy, rzuty do kosza. Ruch IRL uwalnia endorfiny znacznie skuteczniej niż zwycięstwo w e-sporcie.
No i na koniec
Wiem, że w dzisiejszym świecie bycie „offline” wydaje się luksusem lub walką z wiatrakami. Ale pamiętajmy: my, dorośli, jesteśmy dla dzieci lustrem. Jeśli one widzą nas z telefonem w dłoni podczas przerwy, będą robić to samo.
Z okazji Dnia Bezpiecznego Internetu życzę nam wszystkim, abyśmy dbali o jakość naszych połączeń – tych cyfrowych i tych międzyludzkich. Niech to będzie dzień pełen zapachów, smaków i prawdziwych rozmów. Bo życie IRL, choć czasem bywa chaotyczne i nie ma przycisku „cofnij”, jest najpiękniejszą grą, w jaką przyszło nam grać.
Chcesz lepiej poznać świat swojego dziecka?
Wybierz szkolenie Zrozumieć świat dziecka – czym żyje generacja Z – szkolenie dla nauczycieli i rodziców.
